نگاهی به عکاسی کریس رینر

مجله نشنال جئوگرافي در مورد او يك شعار دارد: «به واشنگتن دي سي بياييد، سري به دفتر مجله نشنال جئوگرافي بزنيد و در سالن اصلي ديوارهايي را ببينيد كه با تكان دهنده ترين عكس هاي اين عكاس پوشانده شده!»بخش اعظم زندگي اين مرد، صرف زندگي با اعضاي قبيله هايي شده كه من و شما با شنيدن نام و سنت هايشان آرزو مي كنيم حداقل فيلمي كوتاه يا كتابي در موردشان ببينيم يا بخوانيم.

«مي خواستم ببينم زندگي از نگاه آنها چه معنايي دارد. مي خواستم نوع نگاه، احساس و جزئيات زندگي روزمره را بين آنها لمس كنم و بعد به سراغ دوربين بروم. زندگي آنها بيشتر روحاني و معنوي است. چيزي كه من را جذب كرد تا سال هاي سال زندگي و تحقيقاتم را بر روي اين قبايل ادامه دهم، دقيقاً همين است. ابتدا بايد مسائل معنوي آنها را درك كرد... نمي دانم چقدر موفق شدم ولي مي دانم تا زماني كه لحظات شادي و غم و مراسم مذهبي آنها را از نزديك لمس نكرده بودم، نوع نگاه و عكس هايم با امروز متفاوت بود.»
مقاله كامل را اين جا بخوانيد





1:50 AM نظربدهيد

[ Friday, June 04, 2004 ]

لينك تعدادي از مقالات "عكس" كه در روزنامه شرق چاپ شده اند را اينجا مي توانيد پيدا كنيد.


9:59 PM نظربدهيد

[ Thursday, June 03, 2004 ]

نگاه زنانه به حواشي
منصور نصيري

Mary Ellen Mark با كتاب ها، نمايشگاه ها و عكس هاي متعددي كه در مجلات مختلف منتشر كرده ، چهره اي شناخته شده در عالم عكاسي است. اين بانوي عكاس علاوه بر همكاري با "نيو يوركر" مقالات تصويري و پرتره هاي زيادي را در "لايف" نيويورك تايمز "رولينگ ستون و Vanity fair به چاپ رسانده است.
حدود سه دهه است كه او با سفر هاي گسترده خود، بازتاب دقيق و با كيفيتي از مسايل مربوط به بشر را در نقاط و موقعيت هاي مختلف، ارائه و انتشار مي دهد.
امروزه وي در ميان موثر ترين و بزرگ ترين عكاسان معاصر براي خود جايگاه ويژه اي دارد. عكس هاي او از جهان ما و از فرهنگ هاي مختلف تبديل به شاخص هايي در زمينه عكاسي مستند شده اند.
روايت تصويري او از "مادر ترزا"، سيرك هاي هندي و فاحشه خانه هاي بمبئي ، محصول و نتيجه ساليان متمادي حضور و تلاش او در هندوستان است.
يكي از مقالات تصويري او از كودكان فراري"سياتل" مبناي ساخت فيلم Streetwise شد كه توسط همسرش Martin Bell كارگرداني و نامزد دريافت جايزه اسكار شد.
در همين اواخر مركز بين المللي عكاسي، جايزه Cornell Capa را به وي اهدا كرد. Mary Ellen همچنين جوايز متعدد ديگري را دريافت كرده كه از آن ميان مي توان به اين عناوين اشاره كرد:
بورس بنياد Erna و ويكتور هاسلبلاد، بورس مطالعاتي Walter Annenberg به خاطر كتاب و پروژه نمايشگاهش در باره آمريكا، كمك هزينه تحصيلي john Simon Guggenheim، جايزه "ماتريس" به عنوان بانوي برجسته در زمينه عكاسي ، جايزه دكتر Erich Salomon به عنوان شخص برتر در زمينه "عكاسي مطبوعاتي"، سه فرصت مطالعاتي از سوي موسسه ملي كمك به هنر، جايزه عكاس سال از Friends of photography ، World press Award ، دو جايزه رابرت كندي و جايزه هنر خلاق در زمينه عكاسي از دانشگاه Brandeis .
درجه دكتراي افتخاري هنر هاي زيبا از سوي دانشگاه پنسيلوانيا و دانشگاه هنر نيز به او اعطا شده است.
Mary Ellen Mark تا كنون 14 كتاب ازجمله، پاسپورت، سلول 81، جاده فالك لند، ماموريت خيرخواهانه مادر ترزا در كلكته، Mary Ellen Mark : 25 سال، سيرك هاي هندي، پرتره ها، فريادي براي كمك، Mary Ellen Mark 55 ساله، و دو قلو ها (سال 2003 ميلادي) منتشر كرده و نمايشگاه هايي نيز از عكس هاي منتشره در كتاب هاي او در كشور هاي مختلف برپا شده است.
در راي گيري اخير خوانندگان مجله American Photo او به عنوان "بزرگترين بانوي عكاس" بيشترين آرا را به دست آورد.
در ميان فعاليت هاي هنري او همكاري در تهيه فيلم سينمايي American heart(1992) به كارگرداني همسرش Martin Bell نيز به چشم مي خورد.
آخرين پروژه Mary Ellen ، "دو قلو ها" سال گذشته به صورت نمايشگاه، برپا و كتابش چاپ شد.
در اين پروژه تعداد زيادي دو قلو، در برابر دوربين او قرار گرفتند و پرتره هاي 20x24 پولارويد او توسط Aperture به صورت كتاب در سپتامبر سال 2003 منتشر شد. نمايشگاهي نيز از اين پرتره ها در اكتبر 2003 برپا شد.
وي در حال حاضر سرگرم كار بر روي پروژه عظيمي است كه نگاه به گذشته و مرور عكس هاي قديمي او را در بر مي گيرد كه به صورت كتابي توسط انتشارات Phaidon به چاپ خواهد رسيد.
Mary Ellen در كنار چاپ كتاب و عكاسي مطبوعاتي به عكاسي تبليغاتي نيز مي پردازد و در ميان مشتريان عكس هاي تبليغاتي او شركت هاي همچون،
Barnes and Noble, British Levis, Coach Bags, Eileen Fisher, Hasselblad, Heineken, Keds, Mass Mutual, Nissan وPatek Philippe
به چشم مي خورند.



نزديك شدن او به سوژه هايي كه اغلب زندگي مردم حاشيه اجتماع را نشان مي دهد و موضوع هايي همچون تن فروشان بمبئي تا كودكان خياباني سياتل و كابوي هاي تگزاس را در بر مي گيرد، موجب آفرينش مجموعه تصاوير مستند و ارزش مندي از زندگي و اجتماع دور و بر آدم هاي مختلف و فرهنگ هاي متفاوت، توسط وي شده است.
او در سال 1965 و در آغاز فعاليت خود به عنوان يك عكاس، تصميم جدي و بلند پروازانه اي گرفت:
سفر به كشور هاي دور و نا آشنا در آمريكا و كاوش در زندگي مردمان مختلف و تلاش براي به تصوير كشيدن و درك چگونگي زندگي در اين جوامع.
موفقيت جهاني او در اين راه مرهون جسارت و اتكاي او به خود و همچنين قدرت وي در برقراري ارتباط سريع و عميق با سوژه هايش نهفته است.
Mark براي دست يابي به اهدافش انسان هايي را انتخاب كرد كه نه تنها در حاشيه جوامع اصلي، كه در حاشيه جوامع ابتدايي و بدوي خويش نيز قرار داشتند و به همين دليل است كه بخش عمده اي از عكس هاي او را تصاوير تاثير گذاري از بيماران رواني، تن فروشان، كودكان فراري و بي خانمان هايي از جوامع و فرهنگ هاي مختلف تشكيل مي دهد.
حدود 40 سال پيش هدف Mark ساده و روشن بود: " مي خواستم از آغاز سفر كنم، در كودكي به هواپيما ها مي انديشيدم و در باره آنها خيال پردازي مي كردم، پيش از آن كه در يكي از آنها پرواز را تجربه كنم.
زماني كه عكاسي را آغاز كردم تكليفم با خودم روشن بود و واقعا به دنبال شناخت فرهنگ هاي مختلف نه تنها در كشور هاي ديگر كه در سرزمين خودم بودم و عكاسي را راهي براي رسيدن به اين هدف مي دانستم،
مي خواستم يك بيننده كنجكاو باشم. "

مسير زندگي حرفه اي Mark با چنين انديشه و هدفي آغاز شد. پس از دريافت مدرك كارشناسي ارشد در دانشكده ارتباطات دانشگاه پنسيلوانيا، برنده بورس تحصيلي "فول برايت"(برنامه تبادل استاد و دانشجو ميان دانشگاه هاي آمريكا و كشور هاي ديگر به هزينه دولت آمريكا) براي عكاسي در تركيه شد و سال هاي 1965 تا 1967 را به عكاسي در آن جا و كشور هاي ديگر شامل يونان، ايتاليا، آلمان، اسپانيا و انگليس گذراند.
پس از بازگشت به آمريكا Mark به نيويورك رفت و به عكاسي از پارك مركزي، ميدان تايم و رويداد هاي خبري در گوشه و كنار شهر پرداخت.
Mark چند سال بر روي پروژه هاي عكاسي از فرهنگ مردان زن نما و زنان مرد نما، تظاهرات موافقان و مخالفان جنگ، جنبش زنان، كمدين هاي مقلد و دلالان ازدواج در خيابان چهل و دوم، وقت گذاشت و كار كرد.
نكته بر جسته و مشترك اكثر كارهاي او پرداختن به حواشي دور از جريان اصلي اجتماع است:
" فقط مردم حاشيه اجتماع براي من مهم هستند من حس نزديكي و قرابت زيادي با مردمي كه جايگاه برجسته اي در اجتماع نداشته اند، دارم، آنچه كه من بيش از هر چيزي به دنبال نشان دادن آن هستم، زندگي و موجوديت اين مردمان است."
در همين دوران Mark پا به عرصه جديد و متفاوت كاري سرشار از پول و موقعيت گذاشت:
عكاسي در تعدادي از فيلم هاي هاليوود.
اMark به سرعت متوجه شد تهيه پرتره و گزارش هاي تصويري در آنجا، بسيار به سبك و شيوه عكاسي او نزديك است و از طرفي صورت حساب ها هم به خوبي پرداخت مي شوند!
پس از همكاري در فيلم "رستوران آليس"به كارگرداني آرتور پن، مجله “Look” به او ماموريتي براي عكاسي از فيلم “Satyricon” فدريكو فليني در رُم محول كرد و اين سرآغاز انجام پروژه ها و ماموريت هاي ديگري با مجله "لايف" و مجلات ديگر شد.
نقطه عطف عكاسي سينمايي او در سال 1973 و هنگامي كه با ميلوش فورمن در فيلم “Taking Off” همكاري مي كرد رقم خورد.
Mark از فورمن تقاضا كرد تا در فيلم بعدي او"پرواز بر فراز آشيانه فاخته" كه در بيمارستان رواني Oregon
فيلم برداري مي شد نيز هم كاري كند، اين فيلم بودجه اي براي استخدام يك عكاس نداشت و Mark فقط در ازاي دريافت هزينه هايش به عكاسي از اين فيلم پرداخت:
" هميشه دلم مي خواست از يك بيمارستان رواني عكاسي كنم، سلامت و بيماري هاي رواني هميشه برايم مهم و جالب توجه بوده است."
Mark در خلال عكاسي فيلم توانست با ماموران و مديران آسايشگاه رواني كه به شدت محافظت مي شد طرح دوستي بريزد و با نفوذ به سلول ها و اتاق هايي كه بيماران رواني در آنها نگهداري مي شدند، عكس هاي منحصر به فردي از اجتماع بيماران رواني تهيه كند كه بعد ها در كتاب "سلول 81" به چاپ رسيدند.
سلول 81 محلي مرموز براي نگهداري زنان رواني بود كه تحت محافظت ويژه قرار داشت، با اين حال Mark به مدت يك ماه در اين محل و با زنان رواني ساكن آن زندگي كرد و قدرت شگفت انگيز خود را در نزديكي به سوژه نشان داد.
فعاليت فوتوژورناليستي او در همين دوران و با همكاري با مجلاتي مانند match(پاريس)، نيويوركر و لايف شكل گرفت اما كار هاي عميق و غير احساسي او چندان در مجلات منتشر نشدند و سراغ آنها را بايد بيشتر در نمايشگاه ها و كتاب هاي او گرفت.
اين بانوي عكاس 64 ساله بيش از 30 سال به عنوان عكاس و فوتوژورناليست به سراسر جهان سفر كرده و پس از آن كه مدتي به عضويت آژانس عكس"مگنوم" در آمد، در سال 1981 شركت خودش را به ثبت رساند و تاسيس كرد.
شهرت او به طور عمده به خاطر مجموعه عكس هايش از هندوستان، به ويژه پروژه "مادر ترزا" و تن فروشان بمبئي است. ورود او به اجتماع تن فروشان بمبئي و عكاسي از آنها ده سال طول كشيد.
Mark در حال حاضر علاوه بر تدريس عكاسي در كارگاه هاي مختلف، چندين سخن راني نيز در هر سال و در مراكز مختلف دارد.